อาหารทางการแพทย์ (Medical Food) คืออะไร ต่างจากอาหารเสริมวิตามินอย่างไร เหมาะกับใคร และวิธีเลือกซื้อ

ทำความรู้จักกับ อาหารทางการแพทย์

หลายคนอาจเคยสับสนระหว่างคำว่า อาหารทางการแพทย์ กับ อาหารเสริมวิตามิน ทั่วไป ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว อาหารทางการแพทย์ (Medical Food) คือผลิตภัณฑ์ที่ถูกออกแบบและวิจัยสูตรสารอาหารมาโดยเฉพาะ เพื่อใช้บำบัด รักษา หรือประคับประคองอาการทางโภชนาการของผู้ป่วยภายใต้การดูแลของแพทย์ โดยให้สารอาหารหลักครบทั้ง 5 หมู่ แตกต่างจากอาหารเสริมวิตามินที่ให้เพียงวิตามินและแร่ธาตุบางชนิดเท่านั้น

ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ถูกคิดค้นมาเพื่อให้เหมาะสมกับ ผู้ที่มีปัญหาในการรับประทานอาหารปกติ ผู้ที่ระบบย่อยหรือดูดซึมอาหารทำงานผิดปกติ หรือผู้ที่ต้องการสารอาหารในสัดส่วนที่แตกต่างจากคนทั่วไป เช่น ผู้สูงอายุที่เบื่ออาหาร ผู้ป่วยที่ต้องให้อาหารทางสายยาง ผู้ป่วยหลังผ่าตัด ตลอดจนผู้ป่วยโรคเรื้อรังอย่างโรคไตและโรคเบาหวานที่ต้องควบคุมสัดส่วนของคาร์โบไฮเดรตและโปรตีนอย่างเคร่งครัด

จุดประสงค์หลักคือการใช้เพื่อ ทดแทนมื้ออาหารหลัก (เพื่อให้ได้รับสารอาหารครบถ้วนเพียงพอในแต่ละวัน) หรือใช้ดื่มเสริมระหว่างมื้ออาหารเพื่อเพิ่มพลังงาน มักจะมาในรูปแบบผงสำหรับชงผสมกับน้ำสะอาดในอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่น โดยปริมาณการทานจะขึ้นอยู่กับการคำนวณของแพทย์หรือนักกำหนดอาหารตามน้ำหนักตัวและสภาวะโรคของแต่ละบุคคล

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับอาหารทางการแพทย์

1. อาหารทางการแพทย์ ต่างจาก อาหารเสริมวิตามิน อย่างไร?

อาหารทางการแพทย์ จะให้สารอาหารที่ให้พลังงานครบถ้วนทั้ง คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน รวมถึงวิตามินและแร่ธาตุในสัดส่วนที่สมดุล สามารถใช้ทาน “แทนข้าว” ได้เลย ในขณะที่ อาหารเสริมวิตามิน จะให้แค่ไมโครนิวเทรียนท์ (วิตามิน/แร่ธาตุ) ไม่ให้พลังงาน และไม่สามารถทานแทนมื้ออาหารได้ครับ

2. คนปกติที่ไม่ได้ป่วย สามารถทานอาหารทางการแพทย์ได้ไหม?

ทานได้ครับ โดยเฉพาะวัยทำงานที่พักผ่อนน้อย ทานข้าวไม่ตรงเวลา หรือทานได้ไม่ครบ 5 หมู่ แต่แนะนำให้เลือกเป็น สูตรครบถ้วนมาตรฐาน (Standard Formula) สำหรับบำรุงร่างกายทั่วไป และควรหลีกเลี่ยงสูตรเฉพาะโรค (เช่น สูตรโรคไต) เพราะสัดส่วนแร่ธาตุและโปรตีนถูกปรับมาเฉพาะผู้ป่วย ซึ่งอาจไม่เหมาะกับคนปกติครับ

3. ชงทิ้งไว้ข้ามคืน หรือชงในน้ำร้อนจัดได้หรือไม่?

ไม่ควรชงในน้ำร้อนจัดครับ เพราะจะทำให้คุณค่าของวิตามินบางชนิดและโปรตีนเสียไป ควรใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่น และเมื่อชงแล้ว ควรดื่มให้หมดทันที หากดื่มไม่หมดจริงๆ สามารถปิดฝาเก็บในตู้เย็นได้ แต่ไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 24 ชั่วโมง เนื่องจากสารอาหารที่สูงมากจะเป็นแหล่งเติบโตชั้นดีของแบคทีเรียครับ

แบรนด์อาหารทางการแพทย์ที่จัดจำหน่ายในไทยและต่างประเทศ

ปัจจุบันมี แบรนด์อาหารทางการแพทย์ ทั้งจากผู้ผลิตในประเทศไทยและบริษัทชั้นนำระดับโลก ซึ่งแบ่งเป็นสูตรมาตรฐานและสูตรเฉพาะโรคหลักๆ ดังนี้ครับ:

  • Abbott (แอ๊บบอต): แบรนด์ที่หลายคนคุ้นเคย เช่น Ensure (เอนชัวร์ – สูตรมาตรฐาน), Glucerna (กลูเซอนา – สำหรับผู้มีภาวะเบาหวาน), Nepro (เนปโปร – สำหรับผู้ป่วยล้างไต)
  • Nestlé Health Science (เนสท์เล่ เฮลท์ ไซเอนซ์): แบรนด์ยอดนิยมในโรงพยาบาล เช่น Nutren (นิวเทรน – มีทั้งสูตรปกติและสูตรใยอาหารสูง), Peptamen (เปปทาเมน – สูตรย่อยง่าย)
  • Thai Otsuka (ไทยโอซูก้า): แบรนด์คุณภาพที่ผลิตในไทย เช่น Blendera-MF (เบลนเดอร่า-เอ็มเอฟ), Amina (อะมีน่า – สูตรโรคไต), Neomune (นีโอมูน – สูตรสำหรับผู้ป่วยมะเร็งหรือหลังผ่าตัด)
  • Nutricia (นิวทริเซีย): กลุ่มผลิตภัณฑ์ที่ดูแลผู้ป่วยเฉพาะทางจากต่างประเทศ เช่น Fortisip (ฟอร์ติซิป)

ช่องทางการซื้อ และ ยี่ห้อไหนดี?

เดี๋ยวนี้หาซื้อ อาหารทางการแพทย์ ได้ง่ายมากๆ ครับ ไม่จำเป็นต้องไปถึงแผนกโภชนาการในโรงพยาบาลแล้ว สามารถเดินเข้า ร้านขายยาชั้นนำทั่วไป หรือร้านยาที่มีเภสัชกรประจำร้านเพื่อขอคำแนะนำได้เลย ส่วนใครสายช้อปออนไลน์ ก็สามารถกดสั่งผ่านแอปส้ม แอปน้ำเงิน หรือแพลตฟอร์มต่างๆ ได้สบายๆ แต่แนะนำให้เลือกร้านที่เป็น Official Store หรือร้านขายยาออนไลน์ที่เชื่อถือได้นะครับ จะได้ของแท้และปลอดภัยชัวร์ๆ

ส่วนถ้าถามว่า จะซื้อยี่ห้อไหนดี? อันนี้ต้องดูที่ “คนทาน” เป็นหลักเลยครับ ถ้าจะซื้อไปบำรุงคุณพ่อคุณแม่ที่อายุเยอะ ทานข้าวน้อย แต่ท่านไม่ได้มีโรคประจำตัวร้ายแรงอะไร แบบนี้เลือกแบรนด์ไหนก็ได้ที่เป็นสูตรครบถ้วนมาตรฐาน (Standard) ลองเลือกรสชาติที่ท่านชอบดูครับ แต่ถ้าคนทานมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือ โรคไต อันนี้ซีเรียสเลยครับ ต้องปรึกษาแพทย์ประจำตัวหรือเภสัชกรก่อนซื้อเสมอ เพื่อให้ได้สูตรอาหารที่ปลอดภัยและไม่ไปซ้ำเติมสภาวะโรคของท่านครับ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

คัดสรรเรื่องราวดีๆ และแนวทางสำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มต้น หากคุณยังลังเลในเรื่องของบทความสุขภาพและไม่รู้จะเริ่มดูอาหารเสริมวิตามินจากตรงไหน ซึ่งภายในบทความวิจัยเชิงลึกของเราจะเต็มไปด้วยเคล็ดลับที่นำไปปรับใช้ในการตัดสินใจได้จริงทันที ทำให้การเสิร์ชหาอาหารเสริมวิตามินยี่ห้อไหนดี ในครั้งต่อไปของคุณได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำและถูกใจยิ่งขึ้น