- ทำความรู้จักกับ เกลือแร่ท้องเสีย
- คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับเกลือแร่ท้องเสีย
- 1. ใช้เกลือแร่สำหรับออกกำลังกาย (Sport Drink) แทนเกลือแร่ท้องเสีย (ORS) ได้ไหม?
- 2. ชงเกลือแร่ทิ้งไว้ สามารถเก็บไว้ดื่มข้ามวันได้หรือไม่?
- 3. ต้องดื่มเกลือแร่ปริมาณเท่าไหร่ถึงจะชดเชยได้เพียงพอ?
- แบรนด์เกลือแร่ท้องเสียที่จัดจำหน่ายในประเทศไทยและต่างประเทศ
- ช่องทางการจัดซื้อ และ ยี่ห้อไหนดี?
ทำความรู้จักกับ เกลือแร่ท้องเสีย
เกลือแร่ท้องเสีย หรือ ผงน้ำตาลเกลือแร่ (Oral Rehydration Salts – ORS) คือ ยาสามัญประจำบ้าน ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการปฐมพยาบาลเบื้องต้น มีส่วนประกอบหลักคือ โซเดียม โพแทสเซียม คลอไรด์ และน้ำตาลกลูโคส ในสัดส่วนที่เหมาะสมตามมาตรฐานทางการแพทย์ (เช่น สูตรขององค์การอนามัยโลก หรือ WHO) กลไกการทำงานคือการอาศัยน้ำตาลกลูโคสเป็นตัวพาน้ำและแร่ธาตุต่างๆ ดูดซึมกลับเข้าสู่ผนังลำไส้และกระแสเลือดอย่างรวดเร็ว
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ถูกออกแบบมาเพื่อ ผู้ที่มีอาการท้องเสีย อาหารเป็นพิษ อาเจียนอย่างหนัก หรือผู้ที่มีภาวะสูญเสียน้ำและแร่ธาตุออกจากร่างกายทางระบบทางเดินอาหาร ทั้งในเด็กเล็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ เพื่อป้องกันภาวะช็อกจากการขาดน้ำ (Dehydration) ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
สำหรับการใช้งานที่ถูกต้อง ควรเริ่มจิบ ทันทีเมื่อเริ่มมีอาการถ่ายเหลวหรืออาเจียน โดยนำผงเกลือแร่ 1 ซอง ละลายในน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว หรือน้ำสะอาด (ห้ามชงในน้ำร้อนเด็ดขาด) ตามปริมาตรที่ระบุไว้บนซองอย่างเคร่งครัด จากนั้นค่อยๆ จิบทีละน้อยๆ แทนน้ำเปล่าตลอดทั้งวัน ห้ามดื่มรวดเดียวหมดแก้ว เพราะปริมาณน้ำที่มากเกินไปในคราวเดียวจะไปกระตุ้นลำไส้ให้บีบตัวและทำให้ถ่ายเหลวหรืออาเจียนออกมามากกว่าเดิมครับ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับเกลือแร่ท้องเสีย
1. ใช้เกลือแร่สำหรับออกกำลังกาย (Sport Drink) แทนเกลือแร่ท้องเสีย (ORS) ได้ไหม?
ไม่ได้เด็ดขาดครับ นี่คือความเข้าใจผิดที่พบบ่อยมาก เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับนักกีฬาจะมีปริมาณ น้ำตาลสูงมาก และมีปริมาณโซเดียมน้อยกว่า หากนำมาดื่มตอนท้องเสีย น้ำตาลที่เข้มข้นจะไปดึงน้ำเข้ามาในลำไส้มากขึ้น ส่งผลให้คุณ ท้องเสียหนักกว่าเดิม ดังนั้นต้องเลือกใช้ผงน้ำตาลเกลือแร่ (ORS) สำหรับทางการแพทย์เท่านั้นครับ
2. ชงเกลือแร่ทิ้งไว้ สามารถเก็บไว้ดื่มข้ามวันได้หรือไม่?
ไม่แนะนำครับ ผงน้ำตาลเกลือแร่ที่ผสมน้ำเรียบร้อยแล้ว ควรจิบให้หมดภายใน 24 ชั่วโมง หากทิ้งไว้นานกว่านั้นอาจมีการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียได้ หากดื่มไม่หมดภายใน 1 วัน ควรเททิ้งและชงซองใหม่ครับ
3. ต้องดื่มเกลือแร่ปริมาณเท่าไหร่ถึงจะชดเชยได้เพียงพอ?
หลักการง่ายๆ คือ จิบชดเชยตามปริมาณน้ำที่สูญเสียไป ครับ โดยทั่วไปในผู้ใหญ่ หากถ่ายเหลว 1 ครั้ง ควรจิบเกลือแร่ชดเชยประมาณครึ่งถึง 1 แก้ว (150 – 250 มิลลิลิตร) หากยังมีอาการถ่ายอยู่ก็ให้จิบไปเรื่อยๆ จนกว่าอาการจะดีขึ้นครับ
แบรนด์เกลือแร่ท้องเสียที่จัดจำหน่ายในประเทศไทยและต่างประเทศ
ในท้องตลาดมี เกลือแร่ท้องเสีย ให้เลือกหลายแบรนด์ ซึ่งส่วนใหญ่จะอิงตามสูตรมาตรฐานของ WHO ได้แก่:
- แบรนด์จากต่างประเทศ: WHO-ORS (สูตรมาตรฐานองค์การอนามัยโลกที่มีใช้ทั่วโลก), Hydralyte (แบรนด์ยอดนิยมในออสเตรเลียและอเมริกา), Pedialyte (แบรนด์เกลือแร่ชนิดน้ำสำหรับเด็กชื่อดัง)
- แบรนด์ที่จัดจำหน่ายในประเทศไทย: Oreda RO (โอรีดา อาร์โอ – แบรนด์ยอดฮิตตามร้านขายยา), Sea-ORS (ซี-โออาร์เอส), D-Lyte (ดี-ไลท์), รอส-ดี (Ros-D), เกลือแร่ตราองค์การเภสัชกรรม (GPO)
ช่องทางการจัดซื้อ และ ยี่ห้อไหนดี?
การหาซื้อ ผงน้ำตาลเกลือแร่ นั้นง่ายที่สุดในบรรดายาสามัญประจำบ้านเลยครับ สามารถเดินเข้า 7-Eleven, ร้านสะดวกซื้อ, ซูเปอร์มาร์เก็ต หรือร้านขายยาใกล้บ้านได้ตลอด 24 ชั่วโมง แต่ถ้าอยากซื้อตุนไว้เผื่อฉุกเฉิน การสั่งแบบยกกล่อง (50-100 ซอง) ผ่านแอปพลิเคชันช้อปปิ้งออนไลน์สีส้ม หรือสีน้ำเงิน จาก ร้านขายยา Official Store จะได้ราคาที่ถูกลงมากครับ ตกซองละไม่กี่บาทเท่านั้น
ถ้าถามว่า จะซื้อยี่ห้อไหนดี? ความจริงแล้วผงเกลือแร่ ORS ทุกยี่ห้อที่ได้รับการขึ้นทะเบียนยา จะมีสัดส่วนแร่ธาตุที่ได้มาตรฐานช่วยแก้ภาวะขาดน้ำได้ดีเหมือนกันหมดครับ แนะนำให้เลือกจาก รสชาติที่ทานง่าย เป็นหลักครับ เพราะตอนที่เราป่วย ปากจะขมและพะอืดพะอม หากคุณเป็นผู้ใหญ่ที่ทานยายาก หรือซื้อให้เด็กทาน แนะนำ Oreda RO (โอรีดา อาร์โอ) รสส้ม หรือ D-Lyte (ดี-ไลท์) รสสตรอว์เบอร์รี ครับ เพราะมีการแต่งกลิ่นผลไม้ให้หอม ทานง่าย คล้ายน้ำผลไม้เจือจาง ช่วยให้จิบได้เรื่อยๆ โดยไม่รู้สึกคลื่นไส้ครับ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- National Center for Biotechnology Information (NCBI) – Oral rehydration therapy in the second decade of the twenty-first century
- PubMed – Reduced osmolarity oral rehydration salts (ORS) formulation
รวมคู่มือฉบับเข้มข้นที่อ้างอิงจาก บทความวิจัยเชิงลึก เพื่อยกระดับการดูแล สุขภาพ ของคุณ หากคุณกำลังมองหาแนวทางการเลือก ยาสามัญประจำบ้าน หมวดนี้จะช่วยแนะนำเทคนิคและอัปเดตสิ่งที่คุณต้องรู้ก่อนใคร เพื่อให้คุณตัดสินใจได้เฉียบขาดเวลาไปค้นหาว่าแบรนด์ไหนดีที่สุด
บทความที่เกี่ยวข้อง
ยาระบาย (Laxatives) คืออะไร เหมาะกับใคร ใช้ตอนไหน และวิธีเลือกซื้ออย่างปลอดภัย
ยาอมแก้เจ็บคอ (Throat Lozenges) คืออะไร เหมาะกับใคร และวิธีเลือกซื้อยาสามัญประจำบ้าน
เจาะลึกเรื่อง ยาดมสมุนไพร ไอเท็มคู่กายเพื่อความสดชื่น
ยาแก้ไอเด็ก: ข้อมูลความปลอดภัย วิธีใช้ และยี่ห้อที่ควรพิจารณา
ยาแก้ไอ (Cough Medicine) คืออะไร เหมาะกับใคร และวิธีเลือกซื้อยาสามัญประจำบ้าน
