ทำความรู้จัก ชุดตรวจ ATK แบบน้ำลาย คืออะไร? เหมาะกับใครและใช้งานอย่างไร?
ชุดตรวจ ATK แบบน้ำลาย (Saliva Antigen Test Kit) คือ อุปกรณ์สำหรับคัดกรองหาเชื้อไวรัสโควิด-19 เบื้องต้น โดยเปลี่ยนจากการใช้ก้านสำลีแหย่โพรงจมูก มาเป็นการ เก็บตัวอย่างจากน้ำลายในช่องปาก เพื่อนำไปตรวจหาโปรตีนของเชื้อไวรัสแทน ซึ่งนวัตกรรมนี้ช่วยลดความความหวาดกลัวและอาการระคายเคืองจากการตรวจแบบเดิมไปได้อย่างสิ้นเชิง
อุปกรณ์นี้ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กเล็ก ที่มักจะดิ้นหรืองอแงเมื่อต้องถูกแหย่จมูก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีปัญหาโพรงจมูกอักเสบ ผู้ที่เลือดกำเดาไหลง่าย รวมถึงบุคคลทั่วไปที่ กลัวความเจ็บปวด หรือต้องทำการตรวจคัดกรองบ่อยๆ จนเกิดอาการระคายเคืองในโพรงจมูก
เราสามารถหยิบชุดตรวจนี้มาใช้ได้ทันทีเมื่อเริ่มมีอาการต้องสงสัย เช่น ไอ เจ็บคอ มีไข้ หรือหลังจากไปสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อมาประมาณ 3-5 วัน โดยสามารถทำได้ง่ายๆ ที่บ้านหรือที่ทำงาน หลักการทำงานคือเชื้อไวรัส (หากมี) จะปะปนออกมากับน้ำลาย วิธีการใช้งานมีทั้ง แบบบ้วนน้ำลายลงในกรวย และ แบบอมก้านฟองน้ำ (Lollipop) ไว้ใต้ลิ้นหรือกระพุ้งแก้ม เมื่อได้น้ำลายปริมาณที่ต้องการแล้ว ก็นำไปผสมกับน้ำยาสกัดเชื้อ บีบหยดลงบนตลับทดสอบ และรออ่านผลประมาณ 15-20 นาที เท่านี้ก็ทราบผลการคัดกรองเบื้องต้นเพื่อวางแผนกักตัวและรักษาต่อไปได้แล้ว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับชุดตรวจ ATK แบบน้ำลาย
- ก่อนตรวจ ATK แบบน้ำลาย มีข้อห้ามอะไรบ้าง?
เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำที่สุด ต้องงดรับประทานอาหาร ดื่มน้ำ (ยกเว้นน้ำเปล่า) แปรงฟัน บ้วนปาก สูบบุหรี่ หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง เป็นเวลาอย่างน้อย 30 นาที ก่อนทำการตรวจ เพราะสิ่งเจือปนเหล่านี้อาจไปทำลายเชื้อไวรัสในช่องปาก หรือทำให้ค่าความเป็นกรด-ด่างเปลี่ยนไป จนเกิดผลลวง (False Result) ได้ - ความแม่นยำของการตรวจด้วยน้ำลาย เทียบกับแบบแหย่จมูกได้หรือไม่?
ในทางการแพทย์ ชุดตรวจแบบน้ำลายที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน มีความแม่นยำสูงและเชื่อถือได้ สามารถใช้คัดกรองได้ดีเยี่ยม แต่ในแง่ของความไว (Sensitivity) แบบแหย่จมูกอาจจะดักจับเชื้อในปริมาณที่น้อยมากๆ ได้ดีกว่าเล็กน้อยในระยะเริ่มต้นของการติดเชื้อ อย่างไรก็ตาม หากมีอาการป่วยแล้ว การตรวจด้วยน้ำลายก็สามารถเจอเชื้อได้อย่างชัดเจนเช่นกัน - เด็กทารก หรือเด็กเล็กที่ยังบ้วนน้ำลายไม่เป็น จะใช้วิธีไหน?
สำหรับเด็กเล็ก แนะนำให้เลือกใช้ ATK แบบน้ำลาย ชนิดอม (Lollipop) ครับ เพราะไม่ต้องบังคับให้เด็กบ้วนน้ำลาย เพียงแค่นำปลายฟองน้ำนุ่มๆ ไปอมไว้ใต้ลิ้นหรือกวาดบริเวณกระพุ้งแก้มเบาๆ ค้างไว้ประมาณ 1-2 นาทีจนฟองน้ำเปลี่ยนสี ก็สามารถนำไปหยดทดสอบได้เลย สะดวกและเด็กไม่ร้องไห้แน่นอน
แบรนด์ชุดตรวจ ATK แบบน้ำลายที่จัดจำหน่ายทั้งในและต่างประเทศ
ปัจจุบันมีชุดตรวจทางน้ำลายที่ผ่านการรับรองจาก อย. ประเทศไทย วางจำหน่ายหลากหลายแบรนด์ ได้แก่:
- PCL (พีซีแอล) – แบรนด์นำเข้าจากเกาหลีใต้ ขึ้นชื่อเรื่องความแม่นยำสูง มักพบตามโรงพยาบาลและคลินิก
- GICA (จีก้า) – แบรนด์ยอดฮิตที่คุ้นตาคนไทย มีทั้งแบบ 2 in 1 (ตรวจได้ทั้งจมูกและน้ำลาย) คุ้มค่าและหาซื้อง่าย
- Singclean (ซิงคลีน) – แบรนด์มาตรฐานที่ได้รับความนิยมสูง ใช้งานง่ายและมีความไวในการตรวจจับเชื้อที่ดี
- HIP Biotech (เอชไอพี ไบโอเทค) – โดดเด่นด้วยรูปแบบก้านอม (Lollipop) ที่เหมาะกับเด็กเล็กและผู้ที่ไม่อยากบ้วนน้ำลาย
- AnyLab (เอนี่แล็บ) – แบรนด์นำเข้าคุณภาพดี ที่มีอุปกรณ์เก็บน้ำลายออกแบบมาให้ใช้งานได้สะดวก ไม่เลอะเทอะ
- Flowflex (โฟลว์เฟล็กซ์) – แบรนด์ระดับสากล แม้จะดังเรื่องแหย่จมูก แต่ก็มีรุ่นที่เป็นแบบน้ำลายหรือ 2 in 1 จำหน่ายในบางประเทศ
ช่องทางการจัดซื้อและคำแนะนำ ซื้อยี่ห้อไหนดี?
การหาซื้อชุดตรวจ ATK แบบน้ำลายในปัจจุบันนั้นสะดวกสบายมากครับ สามารถไปเลือกซื้อได้ที่ร้านขายยาชั้นนำใกล้บ้าน ร้านสะดวกซื้อ หรือตามแผนกยาในซูเปอร์มาร์เก็ต แต่ถ้าใครต้องใช้ประจำสำหรับตรวจก่อนเข้าออฟฟิศ หรือตรวจให้ลูกๆ ก่อนไปโรงเรียน แนะนำให้ซื้อยกล่องใหญ่ผ่านแอปช้อปปิ้งออนไลน์เลยครับ ราคาเฉลี่ยต่อชิ้นจะถูกลงมาก แต่ย้ำว่าต้องซื้อจากร้านค้า Official หรือร้านขายยาที่มีใบอนุญาตเพื่อป้องกันสินค้าลอกเลียนแบบนะครับ
ส่วนถ้าถามว่า ซื้อยี่ห้อไหนดีล่ะ? ถ้าเน้นความแม่นยำระดับมาตรฐานคลินิก และต้องการความมั่นใจสูง ขอเชียร์ PCL ครับ ตัวนี้แบรนด์เกาหลีคุณภาพเน้นๆ แต่ถ้าที่บ้านมีเด็กเล็ก กลัวการตรวจ และอยากได้แบบง่ายสุดๆ ขอแนะนำ HIP Biotech แบบอม (Lollipop) ครับ เด็กๆ สามารถอมไว้ใต้ลิ้นเหมือนอมยิ้มได้เลย ไม่เลอะเทอะด้วย และสำหรับผู้ที่ต้องการความคุ้มค่า ซื้อติดบ้านไว้เยอะๆ GICA แบบ 2 in 1 คือตัวเลือกที่ตอบโจทย์ครับ เพราะราคาประหยัดและสามารถเลือกได้ว่าจะแหย่จมูกหรือตรวจน้ำลายในชุดเดียวกันเลยครับ
