ทำความรู้จัก เครื่องดูดเสมหะ คืออะไร? เหมาะกับใครและใช้งานอย่างไร?
เครื่องดูดเสมหะ คือ อุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้ระบบมอเตอร์สร้าง แรงดูดสูญญากาศ (Negative Pressure) เพื่อดึงเอาเสมหะ น้ำลาย เลือด หรือสารคัดหลั่งอื่นๆ ออกจากระบบทางเดินหายใจ ช่วยให้ทางเดินหายใจโล่งและป้องกันภาวะอุดกั้น ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
อุปกรณ์นี้มีความจำเป็นและเหมาะอย่างยิ่งสำหรับ ผู้ป่วยที่เจาะคอ (Tracheostomy) ผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (อัมพฤกษ์อัมพาต) ที่มีปัญหาเรื่องการกลืน ผู้สูงอายุที่ไม่มีแรงไอขับเสมหะด้วยตนเอง รวมถึงเด็กทารกที่มีภาวะติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจและมีเสมหะเหนียวข้นจำนวนมาก
ช่วงเวลาที่จำเป็นต้องใช้งานคือ เมื่อสังเกตพบว่าผู้ป่วยมีอาการ หายใจเสียงดังครืดคราด หายใจลำบาก หอบเหนื่อย อัตราการเต้นของหัวใจเร็วขึ้น หรือมีเสมหะล้นออกมาบริเวณปากและท่อเจาะคอ หลักการใช้งานที่ถูกต้องคือ ต้องใช้ร่วมกับ สายดูดเสมหะแบบปราศจากเชื้อ (Sterile Suction Catheter) โดยเปิดเครื่องและตั้งค่าแรงดูดให้เหมาะสมกับช่วงวัย สอดสายเข้าไปอย่างนุ่มนวล และทำการดูดเสมหะแต่ละครั้ง ไม่ควรใช้เวลาเกิน 10-15 วินาที เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยเกิดภาวะขาดออกซิเจน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับเครื่องดูดเสมหะ
- การดูดเสมหะทำให้ผู้ป่วยเจ็บหรือไม่?
หากทำอย่างถูกวิธี ผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บปวด แต่อาจรู้สึกระคายเคืองและอึดอัดบ้าง สิ่งสำคัญคือต้องเลือกขนาดสายดูดให้พอดี ไม่สอดสายลึกจนเกินไป และห้ามใช้แรงดูดที่มากเกินความจำเป็น เพราะอาจทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจอักเสบหรือมีเลือดออกได้ - ควรตั้งค่าแรงดูด (Pressure) ไว้ที่เท่าไหร่ถึงจะปลอดภัย?
การตั้งค่าแรงดูดจะแตกต่างกันไปตามช่วงวัย โดยปกติสำหรับ ผู้ใหญ่ จะตั้งแรงดูดไว้ที่ประมาณ 100-150 mmHg สำหรับ เด็กโต อยู่ที่ประมาณ 100-120 mmHg และสำหรับ เด็กทารก จะใช้แรงดูดต่ำเพียง 80-100 mmHg เท่านั้น - สายดูดเสมหะและกระบอกเก็บเสมหะ ล้างทำความสะอาดแล้วนำมาใช้ซ้ำได้ไหม?
สำหรับ สายดูดเสมหะ แนะนำให้ใช้แบบ ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use) เพื่อป้องกันการติดเชื้อลงสู่ปอดอย่างเด็ดขาด ส่วนกระบอกบรรจุเสมหะและสายซิลิโคนตัวต่อ สามารถนำไปล้างด้วยน้ำสบู่ แช่น้ำยาฆ่าเชื้อ และผึ่งให้แห้งสนิทเพื่อนำกลับมาใช้ซ้ำได้ตามอายุการใช้งาน
แบรนด์เครื่องดูดเสมหะที่มีจัดจำหน่ายทั้งในและต่างประเทศ
ปัจจุบันเครื่องดูดเสมหะที่ได้มาตรฐานทางการแพทย์ มีให้เลือกหลายระดับราคาและหลายแบรนด์ ได้แก่:
- Yuwell (ยูเวลล์) – แบรนด์อุปกรณ์การแพทย์ยอดนิยมจากจีน หาซื้อง่าย ราคาจับต้องได้
- SMAF (สมาฟ) – แบรนด์คุณภาพที่มีความทนทานสูง นิยมใช้ในคลินิกและโรงพยาบาล
- Apex (เอเพ็กซ์) – แบรนด์จากไต้หวัน โดดเด่นเรื่องมอเตอร์ทนทานและเสียงค่อนข้างเบา
- Flaem (แฟลม) – แบรนด์พรีเมียมจากอิตาลี มาตรฐานยุโรป ใช้งานต่อเนื่องได้ดี
- DeVilbiss (เดวิลบิส) – แบรนด์ระดับสากลจากสหรัฐอเมริกา มอเตอร์ทรงพลังและมีอายุการใช้งานยาวนาน
- Folee (โฟลี) – อีกหนึ่งแบรนด์ทางเลือกที่คุ้มค่า เหมาะสำหรับซื้อติดบ้าน
ช่องทางการจัดซื้อและคำแนะนำ ซื้อยี่ห้อไหนดี?
ถ้าคุณกำลังมองหาช่องทางการซื้อเครื่องดูดเสมหะ แนะนำให้ไปที่ร้านจำหน่ายอุปกรณ์ทางการแพทย์ขนาดใหญ่แถวหน้าโรงพยาบาล เช่น ศิริราช ราชวิถี หรือร้านขายยาเครือข่ายใหญ่ๆ เพราะคุณจะได้ปรึกษาวิธีการใช้งานเบื้องต้นกับผู้ขายด้วย แต่ถ้าใครไม่สะดวกเดินทาง หรือพอใช้งานเป็นอยู่แล้ว การกดสั่งซื้อผ่านแอปพลิเคชันออนไลน์จากร้านค้า Official หรือร้านขายอุปกรณ์การแพทย์ออนไลน์ ก็เป็นทางเลือกที่สะดวกและมักจะได้ราคาที่ถูกกว่าครับ
ถ้าถามว่า ควรเลือกซื้อยี่ห้อไหนดี? ขอแนะนำแบบนี้ครับ ถ้าเพิ่งเริ่มใช้ งบประมาณจำกัด และอาจจะไม่ได้ใช้งานหนักมากนัก Yuwell เป็นตัวเลือกที่ตอบโจทย์ที่สุดครับ ซื้อง่าย อะไหล่หาง่าย แต่ถ้าผู้ป่วยมีเสมหะเหนียวข้นมาก ต้องดูดบ่อยๆ วันละหลายครั้ง และอยากได้เครื่องที่มอเตอร์อึด ทนทาน ไม่ร้อนง่าย ขอเชียร์ให้ขยับงบขึ้นมาเล่น SMAF หรือ Apex ไปเลยครับ สองแบรนด์นี้คือสายถึกทน ใช้งานระยะยาวได้คุ้มค่า และเสียงมอเตอร์ไม่ดังจนรบกวนผู้ป่วยเวลาพักผ่อนมากเกินไปครับ
