ความสำคัญของการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพในบ้าน
การเจ็บป่วยเบื้องต้นเป็นเรื่องที่สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นอาการปวดหัว ตัวร้อน ท้องเสีย หรือแมลงสัตว์กัดต่อย ดังนั้นการเตรียมความพร้อมโดยมี ยาสามัญประจำบ้าน ติดตู้ยาไว้ จึงเป็นสิ่งที่ทุกครอบครัวไม่ควรละเลย เพราะช่วยให้เราสามารถรับมือและปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้อย่างทันท่วงทีก่อนไปพบแพทย์ วันนี้เราได้รวบรวมกลุ่มยาพื้นฐานที่ควรมีติดบ้านแยกตามกลุ่มอาการมาฝากกัน
1. กลุ่มยาสำหรับระบบทางเดินอาหารและขับถ่าย
ปัญหาเรื่องช่องท้องเป็นสิ่งที่พบได้บ่อย หากรับประทานอาหารแล้วมีอาการแน่น จุกเสียด ควรใช้ ยาแก้ท้องอืด เพื่อช่วยขับลม แต่ถ้ามีอาการแสบร้อนกลางอกหรือเรอเปรี้ยวร่วมด้วย การรับประทาน ยาแก้กรดไหลย้อน จะช่วยบรรเทาอาการหลอดอาหารอักเสบได้อย่างตรงจุด
ในกรณีที่อาหารเป็นพิษหรือมีอาการขับถ่ายเหลวหลายครั้ง สิ่งที่ขาดไม่ได้เลยคือ เกลือแร่ ORS เพื่อชงดื่มชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป ป้องกันภาวะช็อกจากการขาดน้ำ และอาจพิจารณาใช้ ยาแก้ท้องเสีย ควบคู่ไปเพื่อช่วยบรรเทาอาการ อย่างไรก็ตาม หากมีปัญหาตรงกันข้ามคือขับถ่ายยาก การใช้ ยาระบาย เป็นครั้งคราวจะช่วยแก้ปัญหาท้องผูกได้ และสำหรับใครที่มีอาการเจ็บปวดจากการขับถ่ายเนื่องจากริดสีดวงทวาร การทาหรือเหน็บ ยาริดสีดวง จะช่วยลดการอักเสบและอาการบวมของติ่งเนื้อได้เป็นอย่างดี
2. กลุ่มยาบรรเทาอาการหวัด ไอ และไข้
สำหรับบ้านที่มีเด็กเล็ก การเตรียมยาเฉพาะสำหรับเด็กเป็นเรื่องสำคัญมาก เมื่อลูกน้อยมีอาการตัวร้อน ควรเช็ดตัวและป้อน ยาลดไข้เด็ก ในปริมาณที่เหมาะสมกับน้ำหนักตัว หากมีอาการไอร่วมด้วย ควรเลือกใช้ ยาแก้ไอเด็ก ที่มีรสชาติทานง่ายและปลอดภัยต่อเยื่อบุทางเดินหายใจของเด็ก
ส่วนในผู้ใหญ่ เมื่อมีอาการไอแห้งหรือไอมีเสมหะ ควรทาน ยาแก้ไอ ให้ตรงกับอาการ หากเริ่มรู้สึกระคายเคืองคอ สามารถอม ยาอมแก้เจ็บคอ เพื่อให้ลำคอชุ่มชื้น ลดแบคทีเรียในช่องปาก หรือหากมีอาการไอถี่ๆ การพก ยาอมแก้ไอ ติดตัวไว้ก็จะช่วยลดความถี่ในการไอและบรรเทาความรำคาญระหว่างวันได้
3. กลุ่มยาแก้วิงเวียน หน้ามืด และบรรเทาปวดเมื่อย
ด้วยสภาพอากาศร้อนและวิถีชีวิตที่เร่งรีบ หลายคนมักมีอาการหน้ามืด คัดจมูก การพก ยาดมสมุนไพร ไว้สูดดมจะช่วยให้รู้สึกสดชื่น โล่งจมูกขึ้น หรือหากมีอาการใจสั่น วิงเวียนศีรษะ การชง ยาหอม ดื่มตามตำรับยาไทยก็จะช่วยบำรุงหัวใจและปรับสมดุลร่างกายได้ดีเยี่ยม สำหรับผู้ที่ต้องเดินทางไกลเป็นประจำ อย่าลืมทาน ยาแก้เมารถ ดักไว้ล่วงหน้า 30 นาที เพื่อป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียน
นอกจากนี้ อาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อจากการทำงาน หรือรอยแดงคันจากยุงและแมลงสัตว์กัดต่อย สามารถบรรเทาได้ง่ายๆ ด้วยการทาและนวดเบาๆ ด้วย ยาหม่อง ที่ให้ความรู้สึกร้อนสลับเย็น ช่วยลดการอักเสบของผิวหนังและคลายกล้ามเนื้อ
4. กลุ่มยาบรรเทาอาการเฉพาะจุดในช่องปาก
แผลในปากหรือแผลร้อนใน แม้จะเป็นแผลเล็กๆ แต่ก็สร้างความเจ็บปวดทรมานเวลากินอาหารได้มาก การแต้ม ยาแก้ร้อนใน ชนิดขี้ผึ้งบริเวณที่เป็นแผลจะช่วยเคลือบแผลและทำให้หายเร็วขึ้น ส่วนอาการปวดจี๊ดที่ฟันกะทันหัน ในระหว่างที่รอคิวไปพบทันตแพทย์ การรับประทาน ยาแก้ปวดฟัน จะเป็นตัวช่วยฉุกเฉินที่ลดความทรมานและทำให้คุณสามารถใช้ชีวิตประจำวันต่อไปได้
สรุป
การเลือกซื้อและจัดเตรียมยาเหล่านี้ติดบ้านไว้ ไม่เพียงแต่ช่วยบรรเทาอาการเจ็บป่วยเบื้องต้น แต่ยังเป็นการเพิ่มความอุ่นใจให้กับทุกคนในครอบครัว อย่างไรก็ตาม ควรหมั่นตรวจสอบวันหมดอายุของยาในตู้เป็นประจำ เก็บยาให้พ้นแสงแดดและมือเด็ก และที่สำคัญควรปรึกษาเภสัชกรทุกครั้งก่อนเลือกซื้อยาเพื่อการใช้งานที่ถูกต้องและปลอดภัยสูงสุด
แหล่งอ้างอิง:
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.). (2559). ‘ยาสามัญประจำบ้าน’ มีติดบ้านไว้… ดี. สืบค้นจาก https://oryor.com/media/video/media_printing/1165
